Damages

Odszkodowanie jest to świadczenie jakie należy się poszkodowanemu za wyrządzenie szkody od osoby, która tę szkodę wyrządziła lub ponosi za nią odpowiedzialność.

Rodzaje odszkodowań

Odszkodowanie może polegać na (wybór formy należy do poszkodowanego):

  • przywróceniu do stanu istniejącego przed wyrządzeniem szkody o ile jest to w ogóle możliwe (tzw. restytucja naturalna),
  • zapłacie sumy pieniężnej (rekompensata pieniężna).

Odszkodowanie może pokrywać:

  • rzeczywiście wyrządzoną szkodę czyli straty, które poniósł poszkodowany (tzw. damnum emergens),
  • ponadto utracone korzyści, które poszkodowany mógłby uzyskać gdyby szkody mu nie wyrządzono (tzw. lucrum cessans).

Odszkodowanie umowne – to odszkodowanie zastrzeżone z góry w umowie na wypadek niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego; jego zapłata może być uiszczona nawet wówczas, gdy żadna szkoda nie powstała ale spełnione zostały warunki umowne przewidujące jego wypłatę.

Wysokość odszkodowania i jego forma

Odszkodowanie nie może być wyższe od wyrządzonej szkody, jego rolą jest tylko jej wyrównanie. W pewnych przypadkach odszkodowanie może być niższe od rzeczywiście poniesionych strat przez poszkodowanego. Przykładowo odszkodowanie może zostać obniżone w sytuacji gdy:

  • wynika to z ustawy lub umowy,
  • jeśli poszkodowany przyczynił się do powstania lub zwiększenia szkody.
  • ze względu na stan majątkowy poszkodowanego lub osoby odpowiedzialnej za szkodę ograniczenie odszkodowania wynika z zasad współżycia społecznego.

Odszkodowanie może mieć też formę renty dla poszkodowanego, który utracił możność zarobkowania, lub dla osób poszkodowanych wskutek śmierci żywiciela. W przypadkach określonych w ustawie, związanych z wyrządzeniem szkody osobie lub naruszeniem w innej postaci dóbr osobistych poszkodowany może otrzymać oprócz odszkodowania zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę. Jeżeli chodzi o odpowiedzialność wynikającą z nienależytego wykonania umowy (odpowiedzialność ex contractu) to zgodnie z art. 361 kodeksu cywilnego zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła (nie będzie np. ponosił odpowiedzialności w przypadku działania siły wyższej).